lean.vn — LeanERP và hệ sinh thái AI
TPM & EQUIPMENT EXCELLENCE DICTIONARY

🔧 Từ Điển Thuật Ngữ TPM & Bảo Trì Năng Suất Toàn Diện (A–Z)

Toàn bộ thuật ngữ 8 trụ cột JIPM TPM, công thức OEE, 6 Tổn thất lớn, Bảo trì Tự quản (AM) và Quản trị độ tin cậy thiết bị.

LEAN.VN · AI DICTIONARY ASSISTANT

Tra cứu chuẩn xác.
Áp dụng đúng vào nhà máy.

Hỏi AI cách tính công thức, cách triển khai thực tế tại phân xưởng hoặc so sánh giữa các công cụ trong Từ Điển Thuật Ngữ TPM & Bảo Trì Năng Suất Toàn Diện (A–Z).

Triết lý Quản trị

TPM (Total Productive Maintenance — Bảo trì Năng suất Toàn diện)

Zero Breakdown (Không dừng máy) · Zero Defect (Không phế phẩm) · Zero Accident (Không tai nạn)

Hệ thống quản trị thiết bị toàn diện theo chuẩn JIPM (Nhật Bản) với sự tham gia của tất cả các phòng ban từ người vận hành máy đến đội ngũ bảo trì và kỹ thuật.

💡 Thực tiễn tại Gemba: Triển khai đồng bộ nền tảng 6S và 8 trụ cột TPM tại các nhà máy sản xuất liên tục.
Chỉ số Cốt lõi

OEE (Overall Equipment Effectiveness — Hiệu suất Thiết bị Tổng thể)

OEE = Availability (Mức độ sẵn sàng) × Performance (Hiệu suất vận hành) × Quality (Tỷ lệ chất lượng)

Thước đo vàng đánh giá mức độ khai thác giá trị thực tế của máy móc thiết bị so với công suất thiết kế lý tưởng (World-Class OEE ≥ 85%).

💡 Thực tiễn tại Gemba: Availability 90% × Performance 92% × Quality 99% = OEE đạt 81.97%.
Phân tích Tổn thất

Six Big Losses (6 Tổn thất Lớn của Thiết bị)

2 Tổn thất Dừng máy (Hư hỏng, Chuyển đổi) + 2 Tổn thất Tốc độ (Dừng ngắn, Chạy chậm) + 2 Tổn thất Chất lượng (Phế phẩm trong ca, Phế phẩm khởi động)

Sáu nguyên nhân trực tiếp làm suy giảm 3 thành phần A – P – Q của chỉ số OEE mà các nhóm cải tiến TPM tập trung triệt tiêu.

💡 Thực tiễn tại Gemba: Dùng module TPM/OEE phân rã Pareto 6 Big Losses phát hiện 42% thời gian mất mát nằm ở dừng ngắn (Idling & Minor Stops).
8 Trụ cột TPM

Autonomous Maintenance (AM / Jishu Hozen — Bảo trì Tự quản 7 Bước)

B1: Vệ sinh ban đầu → B2: Chống nguồn bẩn & chỗ khó → B3: Chuẩn CIL tạm → B4: Kiểm tra tổng thể → B5: Tự kiểm tra → B6: Chuẩn hóa → B7: Tự quản hoàn toàn

Trụ cột trao quyền và huấn luyện công nhân vận hành tự chăm sóc thiết bị hàng ngày ("Máy của tôi, tôi giữ gìn") để phát hiện sớm hư hỏng tiềm ẩn.

💡 Thực tiễn tại Gemba: Ngày hội Vệ sinh Ban đầu (Step 1 Deep Cleaning) phát hiện 145 điểm rò rỉ dầu và lỏng bu-lông trên dây chuyền đóng chai.
8 Trụ cột TPM

Planned Maintenance (PM / Keikaku Hozen — Bảo trì Kế hoạch)

TBM (Bảo trì theo Thời gian) + CBM (Bảo trì theo Tình trạng) + PdM (Bảo trì Dự đoán AI)

Trụ cột chuyên sâu của bộ phận Kỹ thuật Bảo trì nhằm xây dựng lịch bảo dưỡng định kỳ, quản lý phụ tùng và tiến tới dự báo hư hỏng bằng cảm biến/AI.

💡 Thực tiễn tại Gemba: Phân loại thiết bị hạng A/B/C để áp dụng giám sát rung động và nhiệt độ cho các cụm động cơ hạng A.
8 Trụ cột TPM

Kobetsu Kaizen (Focused Improvement — Cải tiến Có Trọng tâm)

Lập Loss Deployment Matrix → Chọn tổn thất ưu tiên → Áp dụng Why-Why / PM Analysis → Chuẩn hóa

Trụ cột tập hợp nhóm đa chức năng (Vận hành + Bảo trì + Công nghệ + QA) giải quyết dứt điểm các tổn thất mãn tính và nâng cao OEE.

💡 Thực tiễn tại Gemba: Nhóm Kobetsu Kaizen giảm tỷ lệ hao hụt màng bao bì từ 3.8% xuống 0.9%, tiết kiệm 1.4 tỷ đồng/năm.
Tiêu chuẩn Hiện trường

CIL (Clean – Inspect – Lubricate / Vệ sinh – Kiểm tra – Bôi trơn)

Vệ sinh là Kiểm tra · Kiểm tra là Phát hiện · Phát hiện là Khắc phục kịp thời

Bộ tiêu chuẩn thao tác hàng ngày/hàng tuần có hình ảnh trực quan quy định rõ vị trí, phương pháp, dụng cụ, loại dầu mỡ và thời gian chuẩn cho công nhân vận hành.

💡 Thực tiễn tại Gemba: Quét QR trên máy để mở checklist CIL điện tử có ảnh điểm tra mỡ và giới hạn đồng hồ áp suất.
Quản lý Khiếm khuyết

Fuguai & Thẻ Vàng / Thẻ Đỏ TPM

Thẻ Vàng (Tự xử lý bởi Vận hành/AM) · Thẻ Đỏ (Cần hỗ trợ chuyên môn của Bảo trì/PM)

Fuguai là mọi khiếm khuyết nhỏ (rò rỉ, rung lắc, thiếu nắp che, bẩn, mòn); việc treo thẻ giúp hiển thị hóa toàn bộ vấn đề ẩn giấu trên thiết bị.

💡 Thực tiễn tại Gemba: Treo thẻ Đỏ trên App 6S Tagging tự động gửi thông báo đẩy (Push Notification) đến tổ trưởng cơ điện.
Chỉ số Kỹ thuật

MTBF & MTTR (Độ tin cậy & Khả năng Bảo trì)

MTBF = Tổng thời gian chạy máy / Số lần dừng sự cố · MTTR = Tổng thời gian sửa chữa / Số lần dừng sự cố

MTBF (Mean Time Between Failures) đo khoảng thời gian trung bình giữa 2 lần hỏng (càng cao càng tốt); MTTR (Mean Time To Repair) đo thời gian trung bình để sửa xong 1 sự cố (càng thấp càng tốt).

💡 Thực tiễn tại Gemba: Sau 6 tháng triển khai TPM, MTBF tăng từ 120 giờ lên 310 giờ và MTTR giảm từ 48 phút xuống 19 phút.
Đào tạo Hiện trường

One Point Lesson (OPL — Bài học Một điểm)

1 Trang A4 · 80% Hình ảnh trực quan · Học trong 5–10 phút ngay tại máy

Tài liệu đào tạo ngắn gọn do chính kỹ thuật viên hoặc trưởng nhóm biên soạn về: Kiến thức cơ bản, Case lỗi thực tế hoặc Điểm cải tiến mới.

💡 Thực tiễn tại Gemba: Lưu trữ kho OPL số hóa trên Knowledge Hub gắn kèm mã QR ngay trên tủ điều khiển máy.